(Sayfa içerikleri yalnızca bilgilendirme amaçlıdır, TEŞHİS VE TEDAVİ İÇİN HEKİME BAŞVURUN.)

Diş protezleri doğal diş yapısı ve çiğneme fonksiyonu bozulan kişilerin dişlerindeki bu bozukluklarının giderilmesi ve çiğneme fonksiyonunun tekrar kazandırılması için uygulanan yapay dişlerdir. Yapılan diş protezleri çevre dokuların sağlığını idame ettirmesine yardımcı olmakla birlikte estetik görüntünün geri kazanılmasını ve dişlerin fonksiyonlarını eksiksiz yerine getirmesini sağlar. Diş hekimliğinde yapılan bu protezler:

Hareketli Protezler

Hareketli protezler bölgesel veya tam dişsiz hastalara yapılabilen ağızdan çıkartılıp takılabilen protezlerdir. Yapım aşamalarında birçok prova yapılır ve tamamlanması 7-14 gün arasında sürebilir.

• Parsiyel Protezler

Hastanın ağzındaki kendi dişlerinden kancalarla (kroşeler), tırnaklarla destek alarak diş eksikliği bulunan bölgelerin dişlerle doldurulması yoluyla çiğneme fonksiyonunun hastaya geri kazandırıldığı protezlerdir.

• Hassas Tutuculu Parsiyel Protezler

Hastanın ağzındaki kendi dişlerine kaplama yapılarak bu kaplamaların kenarına hassas tutucu parçaların [ball atachman (topbaş), sürgü sistemi] eklenmesi ve ardından yapılan parsiyel protezin bu hassas tutuculardan destek alınarak kullanılmasıdır. Bu şekilde kullanılan destek parçaları protezin içine gizlenmiş olur. Daha estetik ve kullanışlı bir sistemdir.

• Total Protezler

Tam dişsiz hastalara yapılan ağız içindeki yumuşak dokulardan, diş etlerinden destek alarak tutunan takıp çıkarmalı protezlerdir.

Sabit Protezler

Doku kaybı fazla olan, fazlaca sararmış ve aşınmış dişlerin, kanal tedavisinin ardından büyük dolguları bulunan kırılgan dişlerin, çenede bulunmaları gereken konumda olmayan aksları eğri veya rotasyonlu dişlerin; kullanılacak malzemeye göre etrafından 1-2 mm küçültülerek kaplanmasıyla eksik diş dokusunun ve çiğneme fonksiyonun yerine getirildiği yerinden çıkarılmayan sabit protez dişlerdir.

Ayrıca diş eksikliği olan bölgelerde, bölgenin kenarındaki dişlerin küçültülmesi ve o dişlerden destek alarak boş olan bölgeye diş konulması yoluyla köprü şeklinde çiğneme fonksiyonu hastaya tekrar kazandırılabilir. Bu tarz yapılan kaplama sistemine “körpü” denir.

Kullanılan materyale ve teknik laboratuvarın çalışma performansına göre sabit protezlerin yapımı 4 ila 7 gün arasında sürer. Bu süreçte dişler kesilip küçültüldükten sonra aynı gün yapılan geçici kaplama takılır ve süreç boyunca kullanılır. Birkaç gün arayla önce altyapı prova ardından dentin prova yapılır. Dentin provadan sonraki gün dişler cilalı olarak gelir ve son kez bitim prova yapılır. Her şey yolunda ise dişler simante edilir ( yapıştırılır).

Kullanılan malzemeye göre Metal-Porselen Kaplamalar, Zirkonyum Kaplamalar ve E-MAX Kaplamalar şeklinde yapılabilir.

• Metal Destekli Porselen Kaplamalar

İç kısmı metal (sağlamlık ve porseleni desteklemesi için) dış kısmı ise diş renginde porselenle kaplı olacak şekilde yapılan kaplamalardır.

• Zirkonyum (zirkonya, zirkon) Kaplamalar

İç kısmı Zirkonyum ( sağlamlık ve porseleni desteklemesi için) dış kısmı ise diş renginde porselen ile kaplı olacak şekilde yapılan kaplamalardır. Metal destekli kaplamalardan farkı iç kısmında kullanılan zirkonyum materyalinin kaplamaya metal kadar destek sağlayabilmesinin yanında beyaz renkte olmasıdır. Bu sebeple üstüne gelen porselen çok daha ince ve şeffaf işlenebileceği için çok daha estetik ve doğal kaplamalar yapılır. (Doğal dişlerin mine tabakası da şeffaftır.) Ayrıca diş eti ince olan hasta profilinde alttan metalin griliği yansıması gibi problemlerin önüne geçilmiş olur.

• E-MAX Kaplamalar

Diğer kaplama tiplerinden farklı olarak IPS denilen seramik bloklarının işlenmesi ile yapılan kaplamalardır. Tamamen estetik ihtiyaçlar doğrultusunda yapılan E-max kaplamalar doğal diş görüntüsüne en yakın kaplama türüdür. Ancak iç kısmında destekleyici bir materyal bulunmadığı için kuvvetlere çok maruz kalan çiğneme bölgelerinde veya köprülerde kullanılmazlar.

İmplant Üstü Protezler

İmplant üstü protezler hastanın ihtiyacına göre hareketli veya sabit köprü ve kaplamalar şeklinde yapılabilir.

İmplantların kemik içinde beklemesi gereken sürenin bitmesinin ardından başlanan bu protezlerin yapımı için normal protezlerin yapım süresine ilaveten (7-10 gün) ekstra 7 gün gerekir.

İmplant üstü hareketli protezler çeşitli hassas tutucu sistemlerden [ball atachman (topbaş), locator, bar tutuculu, mıknatıs] destek alarak yapılan total protezlerdir. Protezi yerinde durmayan ve sürekli hareket eden hastalarda sabit protez yapılacak yeterli kemik olmadığında tercih edilen protezlerdir. Hastanın çene yapısı, iki çene arası çiğneme mesafesi ve maddi duruma göre gerekli tedaviyi hekimi planlar ve 2-4 adet yapılan implantın üstüne planlanan hassas tutuculu total protez yapılır. Bu protezlerin gece yatarken ağızdan çıkarılması ve diş etlerinin rahatlatılması gerekir.

İmplant üstü sabit protezler tek diş eksikliklerinde yapılabildiği gibi çoklu diş eksikliklerinde köprü olarak yapılabilir. Köprü yapılacağı zaman Zirkonyum ve Metal-Porselen sistemler tercih edilebilir. Tek diş sistemlerde E-MAX çalışılınabilir. Total dişsiz hastalarda kemiğin ve yapılacak köprünün uzunluğuna göre üst çenede yapılan 5-8 adet implantın üstüne, alt çenede ise 4-6 adet implantın üzerine sabit köprüler yapılarak hastaya çiğneme fonksiyonu yapılabilecek en ideal şekilde geri kazandırılabilir.

İmplant üstü hibrit protezler, isminden de anlaşılabileceği gibi sabit ve hareketli protezlerin özelliklerinin birleştirilerek yapıldığı protezlerdir. Çene kemiğinin fazlaca rezorbe olduğu (eridiği), alt üst çeneler arasındaki çiğneme mesafesinin uygun olmadığı, dudak desteğinin yeterince sağlanamadığı, gülüş hattı estetiğinin sağlanamadığı gibi özel durumlarda yapılması gereken protezlerdir. Görünüşte hareketli protezlere benzeyen ancak sabit olarak kullanılan protezlerdir. Metal-Porselen, Metal-Akrilik ve Zirkonyum-Porselen  sistemler şeklinde yapılabilir. Yapımı hassas ve karmaşık bir iştir, hekimin ve teknisyenin bu işle ilgili yeterli teknik bilgisine ve sanatsal kabiliyetine ihtiyaç duyulur.